Notulen  Gemeenteraad

Voorstel van beslissing tot uitstel en bijsturing van de gewijzigde afvalophaling

Overwegende dat de hervorming van de afvalophaling onvoldoende en onzorgvuldig werd voorbereid, blijkens onder meer:

• het ontbreken van duidelijke antwoorden op praktische vragen rond opslagruimte, geurhinder, medisch afval, jonge gezinnen, appartementen en bewoners zonder buitenruimte;
• het feit dat zelfs de stedelijke diensten en IVBO-medewerkers pas na communicatie via de pers op 13 november kennis kregen van de inhoud van de hervorming, wat wijst op een gebrek aan interne afstemming en operationele voorbereiding ;
• het ontbreken van een uitgewerkt en gecommuniceerd sociaal correctieregime, hoewel dit een essentieel onderdeel vormt van een tariefverhoging die duizenden gezinnen raakt;
  
  

Overwegende dat de besluitvorming door het college van burgemeester en schepenen gepaard ging met onjuiste, misleidende en/of onvolledige informatie, o.a.:

1. De bewering dat DIFTAR “Brugge 9,6 miljoen euro meer zou kosten”

• dat het college in dossier 2025_CBS_05049 stelt dat de invoering van gewichtsdiftar gepaard zou gaan met “meer dan 9,6 miljoen euro extra kosten”;
• dat deze raming uitsluitend betrekking heeft op de investeringskost (linkerkolom) en niet op het saldo over 2026–2031 (rechterkolom), zijnde de relevante parameter voor de stad en de belastingbetaler;
• dat uit de scenario’s die IVBO aan de stad voorlegde blijkt dat bijna alle DIFTAR-scenario’s netto een besparing opleveren — in sommige gevallen zelfs mét wekelijkse restafvalophaling — en dat dit cruciale gegeven niet werd opgenomen in de nota aan het college;
• dat hogere investeringsuitgaven op zich geen argument tegen DIFTAR vormen, aangezien deze investeringen precies de operationalisering zijn van het principe “de vervuiler betaalt”, terwijl het voorgestelde systeem dit principe verzwakt en kleine huishoudens en goede sorteerders financieel benadeelt;
 • dat bovendien werd voorbijgegaan aan het feit dat DIFTAR als beleidsoptie expliciet werd opgenomen in het beleidsprogramma onder punt 207, publiek werd aangekondigd door de bevoegde schepenen en jarenlang door IVBO werd voorbereid, inclusief concrete investeringen, gunningsprocedures en de aanduiding van Brugge als pilootgemeente;

2. De ongestaafde bewering dat GFT-ophaling in zakken vanaf 2027 verboden wordt

• dat het college in het besluit letterlijk stelt dat “de ophaling van GFT in zakken volgens het Lokaal Materialenplan sowieso verboden wordt vanaf 2027”;
 • dat tot op heden geen enkel decreet, uitvoeringsbesluit, bepaling uit Vlarema of passage uit het Lokaal Materialenplan werd voorgelegd die deze verplichting bevestigt, waardoor deze argumentatie het besluit niet kan dragen;

3. Het selectief voorleggen van IVBO-scenario’s

• dat uit de documenten van IVBO blijkt dat het stadsbestuur slechts een beperkt deel van de uitgewerkte scenario’s in overweging nam;
 • dat dit betekent dat zowel het college als de gemeenteraad niet over de volledige informatie beschikten om een weloverwogen beslissing te nemen;

Overwegende dat het voorgestelde systeem bovendien een financieel perverse prikkel bevat, omdat een GFT-abonnement van 45 euro per jaar voor vele huishoudens duurder uitvalt dan het aanbieden van GFT in restafvalzakken, waardoor slecht sorteren goedkoper wordt dan correct sorteren en het principe “de vervuiler betaalt” niet wordt toegepast;

Overwegende dat de gebrekkige voorbereiding verder werd geïllustreerd door de verspreiding van een afvalkalender aan alle Brugse huishoudens waarin voor 2026 de regeling van 2025 ongewijzigd werd doorgezet;

Overwegende dat de aangekondigde hervorming duidelijk en groeiend maatschappelijk verzet oproept, zoals blijkt uit de massale ondertekening van de lopende petitie, waarmee wordt aangetoond dat het draagvlak voor de hervorming ontbreekt en dat participatie en communicatie ontoereikend waren;

De gemeenteraad besluit

Artikel 1.
De invoering van het gewijzigde retributiereglement op de verkoop van vuilniszakken, het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen via ondergrondse containers en het ophalen van bepaalde huishoudelijke afvalstoffen aan huis – goedgekeurd in zitting van 26 november 2025 – wordt uitgesteld tot 1 januari 2027.

Artikel 2.
Het college van burgemeester en schepenen krijgt de opdracht een grondig bijgestuurd voorstel voor te leggen dat:

1. gebaseerd is op volledige, juiste en transparante informatie, inclusief alle door IVBO berekende scenario’s;
2. een uitgewerkte en gecommuniceerde sociale correctie bevat vóór de vaststelling van een nieuw tariefregime;
3. rekening houdt met de verzuchtingen van de Bruggelingen, zoals blijkt uit de petitie en de binnengekomen reacties;
4. wordt voorbereid met voldoende interne afstemming tussen IVBO, de stadsdiensten en de beleidsorganen, zodat fouten zoals de verspreiding van een foutieve afvalkalender worden vermeden.

De Brugse gemeenteraad;

-    Gelet op het nieuwe afvalplan;

-    Gelet op de debatten in de gemeenteraad;

-    Gelet op het massale protest van de Bruggelingen;

-    Gelet op het gebrek aan inspraak van diverse actoren;

Overwegende dat:

-    Het nieuwe afvalplan pas in juni van start gaat;

-    De invoering van het nieuwe afvalplan niet dwingend is;

-    Inspraak in het beleidsplan van de meerderheid staat;

-    De burgers moeten betrokken worden in dit belangrijke dossier;

Vraagt om over dit nieuwe afvalplan voor juni 2026 een bindend referendum (volksraadpleging) te organiseren. 

Voorstel van beslissing

Betreft: Organisatie van een volksraadpleging over het afvalplan van de stad Brugge

De gemeenteraad,

Overwegende dat de Brugse gemeenteraad in november 2025, meerderheid tegen minderheid, een nieuw afvalplan heeft goedgekeurd;

Overwegende dat dit afvalplan belangrijke en ingrijpende gevolgen heeft voor de inwoners van de stad Brugge, onder meer:

        •       op het vlak van de afvaltarieven for verhogen

        •       op het vlak van gebruikscomfort voor de Bruggeling;

        •       op het vlak van de openbare netheid en leefkwaliteit in de stad;

Overwegende dat de impact van dit afvalplan zich laat voelen bij alle Bruggelingen, zowel gezinnen als alleenstaanden;

Overwegende dat het afvalplan eveneens een aanzienlijke impact heeft op het personeel van het IVBO, zowel organisatorisch als operationeel;

Overwegende dat er momenteel onvoldoende draagvlak en een totaal gebrek aan duidelijke en objectieve informatie bestaat bij de bevolking over de concrete gevolgen van het goedgekeurde afvalplan;

Beslist:

        1.      De invoering van het door de meerderheid goedgekeurde afvalplan tijdelijk uit te stellen;

        2.      Een uitgebreide, transparante en objectieve informatie- en communicatiecampagne te organiseren, waarin de voor- en nadelen van het afvalplan duidelijk worden toegelicht aan de Brugse bevolking;

        3.      Over te gaan tot de organisatie van een volksraadpleging bij de inwoners van de stad Brugge over het afvalplan, voorafgaand aan de definitieve invoering ervan.

Overwegende dat de besluitvorming getuigt van onbehoorlijk bestuur ,“Haastwerk”:

• dat het nieuwe afvalplan via de pers werd gelanceerd zonder (voldoende) voorafgaand overleg met de stadsdiensten, de IVBO-partners of de vakbonden, wat leidde tot administratieve chaos en foute afvalkalenders;
• dat er binnen de meerderheid zelf onvoldoende draagvlak blijkt te zijn om dit dossier eendrachtig te verdedigen;
• dat er grote twijfels zijn met betrekking tot het het juridische argument dat “afvalzakken tegen 2027 verboden zijn door Vlaanderen”, gezien andere centrumsteden (o.a. Gent en Limburgse gemeenten) wel blijven werken met zakken of keuzesystemen.

Overwegende dat het plan leidt tot een onaanvaardbare serviceverlaging en leefbaarheidsproblemen:

• dat de overschakeling naar tweewekelijkse ophaling van restafval, zonder weging, zal leiden tot geurhinder en hygiënische problemen, in het bijzonder voor gezinnen in appartementen en rijwoningen zonder buitenruimte of opslagplaats;
• dat de verplichting van GFT-bakken de keuzevrijheid van de Bruggeling wegneemt en praktisch onhaalbaar is voor velen;
• dat deze drempels het risico op sluikstorten in onze stad aanzienlijk verhogen.

Overwegende dat het voorstel financieel onrechtvaardig is (“De vervuiler betaalt niet”):

• dat de combinatie van dure restafvalzakken (+50%) en een vast GFT-abonnement ervoor zorgt dat Bruggelingen die goed sorteren en weinig afval produceren, netto toch meer gaan betalen;
• dat dit de facto neerkomt op een verdoken belastingverhoging om een slinkende stadskas te spijzen, in plaats van een milieumaatregel;
• dat er geen duidelijkheid is over sociale correcties voor kwetsbare groepen, jonge gezinnen (luiers) en mensen met een medische problematiek.

Overwegende dat de impact op het personeel wordt genegeerd:

• dat er geen sluitend akkoord is met de sociale partners over de verhoogde fysieke werklast en de haalbaarheid van dit nieuwe ophaalsysteem voor de afvalophalers.

De gemeenteraad besluit

Artikel 1: Uitstel

De inwerkingtreding van het gewijzigde retributiereglement en de operationele hervorming van de afvalophaling wordt uitgesteld tot 1 januari 2027.

Artikel 2: Opdracht tot bijsturing

Het college van burgemeester en schepenen gebruikt deze periode van uitstel voor het uitwerken van een grondig bijgestuurd, nieuw en gedragen voorstel dat tegemoetkomt aan de fundamentele bezwaren van de Bruggeling zoals in de petitie staat opgesomd en voldoet aan volgende concrete voorwaarden: 

1. Garantie op wekelijkse ophaling van het restafval (behoud van dienstverlening)
2. Eerlijke fiscaliteit en geen verdoken extra belasting voor de Bruggeling
3. Keuzevrijheid wat zorgt voor leefbaarheid en stimulans om te recycleren. 
4. Sociaal akkoord over werkbaarheid (met respect voor personeel)
5. Gebaseerd op transparante en volledige cijfers

Overwegende

dat de hervorming van de afvalophaling onvoldoende en onzorgvuldig werd voorbereid, blijkens onder meer:
• het ontbreken van een uitgewerkt en gecommuniceerd sociaal correctieregime, hoewel dit een essentieel onderdeel vormt van een tariefverhoging die duizenden gezinnen raakt;
• het ontbreken van duidelijke antwoorden op praktische vragen rond opslagruimte, geurhinder, medisch afval, jonge gezinnen, appartementen en bewoners zonder buitenruimte;
 • het feit dat zelfs de stedelijke diensten en IVBO-medewerkers pas na communicatie via de pers op 13 november kennis kregen van de inhoud van de hervorming, wat wijst op een gebrek aan interne afstemming en operationele voorbereiding;

Overwegende

dat de besluitvorming door het college van burgemeester en schepenen gepaard ging met onjuiste, misleidende en/of onvolledige informatie, o.a.:

1. De bewering dat DIFTAR “Brugge 9,6 miljoen euro meer zou kosten”

• dat het college in dossier 2025_CBS_05049 stelt dat de invoering van gewichtsdiftar gepaard zou gaan met “meer dan 9,6 miljoen euro extra kosten”;
• dat deze raming uitsluitend betrekking heeft op de investeringskost (linkerkolom) en niet op het saldo over 2026–2031 (rechterkolom), zijnde de relevante parameter voor de stad en de belastingbetaler;
• dat uit de scenario’s die IVBO aan de stad voorlegde blijkt dat bijna alle DIFTAR-scenario’s netto een besparing opleveren — in sommige gevallen zelfs mét wekelijkse restafvalophaling — en dat dit cruciale gegeven niet werd opgenomen in de nota aan het college;
• dat hogere investeringsuitgaven op zich geen argument tegen DIFTAR vormen, aangezien deze investeringen precies de operationalisering zijn van het principe “de vervuiler betaalt”, terwijl het voorgestelde systeem dit principe verzwakt en kleine huishoudens en goede sorteerders financieel benadeelt;
• dat bovendien werd voorbijgegaan aan het feit dat DIFTAR als beleidsoptie expliciet werd opgenomen in het beleidsprogramma onder punt 207, publiek werd aangekondigd door de bevoegde schepenen, en jarenlang door IVBO werd voorbereid, inclusief concrete investeringen, gunningsprocedures, campagnes en de aanduiding van Brugge als pilootgemeente;

2. De ongestaafde bewering dat GFT-ophaling in zakken vanaf 2027 verboden wordt

• dat het college in het besluit letterlijk stelt dat “de ophaling van GFT in zakken volgens het Lokaal Materialenplan sowieso verboden wordt vanaf 2027”;
 • dat tot op heden geen enkel decreet, uitvoeringsbesluit, bepaling uit Vlarema of passage uit het Lokaal Materialenplan werd voorgelegd die deze verplichting bevestigt, waardoor deze argumentatie het besluit niet kan dragen;

3. Het selectief voorleggen van IVBO-scenario’s

• dat uit de documenten van IVBO blijkt dat het stadsbestuur slechts een beperkt deel van de uitgewerkte scenario’s in overweging nam;
 • dat dit betekent dat zowel het college als de gemeenteraad niet over de volledige informatie beschikten om een weloverwogen beslissing te nemen;

Overwegende

dat het voorgestelde systeem bovendien onredelijk en sociaal oneerlijk is opgevat, omdat:
• er slechts één formaat en één tarief (45 euro/jaar) wordt voorzien voor de GFT-bak, ongeacht of iemand alleen woont, in koppel, met kinderen of in een groot gezin;
• dit betekent dat een alleenstaande evenveel betaalt als een gezin van vijf, ongeacht de zeer verschillende hoeveelheden GFT die zij produceren;
• het niet aanbieden van kleinere volumes of lagere tarieven voor kleine huishoudens een disproportionele impact heeft op de ongeveer 40% Bruggelingen die alleen wonen, en op mensen met beperkte opslagmogelijkheden;
 • bij diefstal of verlies van het bakje geen degelijk regeling werd uitgewerkt, wat tot bijkomende kosten en onzekerheden leidt;

Overwegende

dat het voorgestelde tariefmodel bovendien een financieel perverse prikkel bevat, omdat:
• een GFT-abonnement van 45 euro per jaar voor vele huishoudens duurder uitvalt dan het blijven aanbieden van GFT in restafvalzakken;
• kleine huishoudens in het bijzonder goedkoper af zijn door hun GFT in de duurdere restafvalzak te gooien dan door een abonnement te nemen;
• hiermee slecht sorteren goedkoper wordt dan correct sorteren;
• het principe “de vervuiler betaalt” hierdoor niet wordt toegepast, ondanks herhaalde verklaringen van het college dat dit wel de bedoeling zou zijn;

Overwegende

dat de gebrekkige voorbereiding verder werd geïllustreerd door de verspreiding van een afvalkalender aan alle Brugse huishoudens waarin voor 2026 de regeling van 2025 ongewijzigd werd doorgezet, wat tot grote verwarring leidde;

Overwegende

dat de aangekondigde hervorming duidelijk en groeiend maatschappelijk verzet oproept, zoals blijkt uit de massale ondertekening van de lopende petitie, waarmee wordt aangetoond dat het draagvlak voor de hervorming ontbreekt en dat participatie en communicatie ontoereikend waren;

De gemeenteraad besluit

Artikel 1.

De invoering van het gewijzigde retributiereglement op de verkoop van vuilniszakken, het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen via ondergrondse containers en het ophalen van bepaalde huishoudelijke afvalstoffen aan huis – goedgekeurd in zitting van 25 november 2025 – wordt uitgesteld tot 1 januari 2027.

Artikel 2.

Het college van burgemeester en schepenen krijgt de opdracht een grondig bijgestuurd voorstel voor te leggen dat:
• gebaseerd is op volledige, juiste en transparante informatie, inclusief alle door IVBO berekende scenario’s;
• een uitgewerkte en gecommuniceerde sociale correctie bevat vóór de vaststelling van een nieuw tariefregime;
• rekening houdt met de verzuchtingen van de Bruggelingen, zoals blijkt uit de petitie en de binnengekomen reacties;
• wordt voorbereid met voldoende interne afstemming tussen IVBO, de stadsdiensten en de beleidsorganen, zodat fouten zoals de verspreiding van een foutieve afvalkalender worden vermeden;
 • een tariefstructuur bevat die rekening houdt met de grootte van het huishouden, zowel voor GFT als restafval, en sorteren stimuleert in plaats van ontmoedigt.